قاعدۀ بازی

در کنفرانس معتبر و مهمی که جمعی از دانشمندان و نخبگانِ بنام در آن حضور دارند، هنوز سخنران اصلی حرفهای خود در مورد کشفیاتی مهم و تاریخ ساز را آغاز نکرده است، که جمعی چند نفره از میان حضار، شروع به سوت زدن و عربده کشیدن و لخت شدن می‌کنند. هنگامی که پلیس سعی در بیرون بردن آنها و آرام کردن جو متشنج سالن می‌کند، رهبر آنها رو به حضار گردانده، فریاد می‌زند:
– فریاد کشیدن حق منه… لخت شدن حق منه… پس این دانش شما به چه دردی میخوره؟ که به من پس گردنی زده بشه؟

***
آیا اکثریت، همواره موظف به رعایتِ حقوق اقلیت است؟ آیا اقلیت، همواره باید به حقوق اکثریت احترام بگذارد؟

به نظر من، بدون در نظر گرفتن شرایط بازی، پاسخ به این پرسش چندان دردی را دوا نخواهد کرد. پیش‌نیاز درستی رفتار انسانها با یکدیگر، میزان پایبندی آنها به رعایت قواعد بازی است. می‌توان فاشیست بود، متحجر بود، تروریست بود و در اقلیت قرار داشت. می‌توان اساسی‌ترین حقوق انسانها را زیر پا گذاشت، دیکتاتور بود و در اکثریت قرار داشت. اینها به خودیِ خود، مفاهیم ارزشمندی نیستند.
اما می‌توان قاعده، روش و اصول بازی را رعایت کرد. زمانی که قواعد بازی از سوی قدرت حاکم اجتماعی نادیده گرفته شود، از مردمان سرکوب‌شده، درخواست رعایت اصول رفتاری کاری بیهوده است؛ انجام پذیر هست اما بیهوده. همچنین اگر قدرت حاکم به رعایت حقوق انسانها و یادآوری اهمیت آنها به شهروندانش اقدام کند، اما شهروندان بخواهند با هرج و مرج و غارت و درگیری تنها امورات روزانۀ خود را بگذرانند، دیگر نمی‌توان از رعایت حقوق اکثریت و اقلیت سخن گفت.
باید به قواعد دمکراسی پایبند بود، اگر برایمان اهمیت دارد. این، یک قرارداد دو طرفه است. فسخ آن از هر سر این طیف، قاعدۀ بازی را بهم خواهد ریخت، کاری که حکمرانان امروز ایران و هواداران آنها انجام می‌دهند. و اینگونه است که مردم، قواعد بازی را خود باز‌ خواهند نوشت.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: