همۀ آب‌های دنیا

داستان طوفان نوح و سيل بزرگ و نابودى موجودات زمين، تقريبا قدمتى سه ‏هزارساله دارد و در افسانه ها و داستانهاى عاميانه از جايگاه خاصى برخوردار بوده ‏است. درباره‌ی طوفان نوح بيش از 600 نوع مختلف افسانه و داستان گوناگون در ميان اقوام‏ و ملل باستانى رواج داشته است. تفاوت‌هايى كه در اين افسانه‌ها ديده مى‌شوند، عموما در نوع برداشت هر قوم از چگونگی اين فاجعه خود‌نمايى مى‌كند، به گونه‌ای كه هر يك از آنها نوعِ كشتى نجات، دلايل‏ خشم خدايان و آسمان، روش زندگى بعدى نجات‌يافتگان و حتى احتمال تكرار مجدد اين فاجعه را با توجه به محل جغرافيايى و زيستگاه خود، تعريف كرده‌اند.


سومر
کهن‌ترین متنی که به روایت طوفان بزرگ می‌پردازد، سنگ‌نبشته‌های سومری است که قدمت آن به سه هزار سال پیش باز می‌گردد. در این روایت، خدایان آن و انلیل مصمم می‌شوند تا نسل بشر را با سیلابی سهمگین از میان بردارند. اما یکی از خدایگان، انکی، ارزشهای اخلاقی پادشاه زیوسودرا را به ایشان یاد‌آور می‌شود و پنهانی، پادشاه را از طوفان مهیب با خبر می‌سازد. پادشاه با این پیش آگاهی از طوفان جان سالم بدر می‌برد.
پروفسور سموئل كريمر، سومرشناس برجسته، در کتاب مشهور خویش (الواح سومری) اشاره می‌کند لابد در متن اصلى افسانه به زیو‏سودرا اندرز می‌دهند كه كشتى بزرگى بسازد و خود را از مرگ و نيستى نجات دهد. اما شكستگى ‏چهل خط از متن لوح اصلی، مانع دست ‏يافتن به اين بخش از داستان شده است. اما از ‏متن الواح درمی‌یابیم كه پس از هفت شبانه‌روز طوفان، اوتو (خداى خورشيد) بار دگر بر جهان می‌تابد. سپس خدایان به زیوسودرا (کسی که زندگی را دیده است) عمر جاودان می‌بخشند.
sumer


بابل
داستان طوفان بزرگ در اسطوره‌های بابلی، بخشی از حماسۀ گیلگمش است. در این روایت، خدایان در یک گردهمایی تصمیم به نابودی نسل بشر در شهر شوروپاک  می‌گیرند. اما اِآ خدایی است که با این کار مخالف است. بنا ‌براین  خبر طوفان را به گوش اوتناپیش‌تیم (معادل زیوسودرای سومری) می‌رساند. ایشتار نیز به وی نحوه‌ی ساختن کشتی و جمع‌آوری گیاهان و جانداران را می‌آموزد. طوفان پس از هفت روز فروکش می‌کند، انلیل بر اوتناپیش‌تیم و همسرش فرود آمده، او را متبرک می‌کند.
«… در روزگاران گذشته، اوتناپیش‌تیم مردى روحانى بود. از اين پس او و همسرش دردوردست، در دهانه رودها خواهند زيست. بدين سان بود كه خدايان مرا برگزيدند ودر اين‏جا گذاشتند تا در دوردست، در سرچشمه‌ی رودها زندگى كنم…»


یهود
افسانۀ طوفان بزرگ در تورات، کتاب پیدایش، باب ششم تا نهم نقل شده است. در این روایت، یهوه نسل بشر را بخاطر بدکاری عذاب کرده و تنها نوح و خانواده‌اش را از طوفان می‌رهاند. طوفان چهل روز طول می‌کشد. سپس نوح ابتدا کلاغ و سپس کبوتری را پرواز می‌دهد تا از خشک شدن آبها مطمئن شود. آنگاه کشتی  بر قله‌ی کوه آرارات آرام گرفته و نوح برای یهوه قربانی کباب می‌کند. یهوه نیز با نوح و فرزندانش پیمان می‌بندد:
«يهوه بوى خوش(کباب) را بوييد و در دل گفت: بعد از اين ديگر زمين را به سبب انسان لعنت ‏نكنم؛ زيرا باطن انسان از طفوليت ‏با شرارت آميخته است و بار ديگر همه حيوانات ‏را هلاك نكنم، چنان كه كردم.»
babel


ایران
در اسطوره‌های ایرانی، نام قهرمان این قصه جمشید شاه است. در وندیداد آمده است که زمانی میان اهورامزدا و اهرمن نبردی در گرفت. چون اهورامزدا خواست برای نابودی اهرمن بلایی عظیم بر زمین فرود آورد، به جمشید شاه دستور داد تا غاری ساخته و همراه مردمان و بذر گیاهان و جانداران در آن پناه گیرد. زیرا نخست جهان در یخ و برف منجمد شده و سپس با آب شدن برفهای این یخبندان، زمین در سیلابی عظیم فرو خواهد شد. اهورامزدا، جمشید شاه را از راه دادن افراد کوژسینه، کوژپشت، ستمگر، درویش، فریب‌دهنده، بخیل، بددین، و کسی که دندان‌هایش بدترکیب است به غار، باز می‌دارد.


چین
به روایت کتب تاریخی چین، در 2300 سال پیش از تولد مسیح، طوفان و سیلاب بزرگی زمین را فرا می‌گیرد. از آنجا که امپراتور یائو قادربه نبرد با این طوفان نیست، امپراتور معروف چین دایو (موسس سلسلۀ شیا) خود به مبارزه با این طوفان برخاسته و ده سال را صرف مقابله با آن کرد. در اسطوره‌های چین، عامل این سیلاب‌ها و طوفان‌ها، خشم اژدهایانی بود که در دریاها و رودخانه‌ها میزیستند. در روایات چینی، زنی به نام نووا، دیوار شکستۀ بهشت را ترمیم کرد تا طوفان خاتمه یابد و سپس به زاد و ولد در زمین پرداخت.


هند
بر اساس متونِ ماتسیا پورانا، ساتیاواتا، وزیر پادشاهی باستانی به نام مانو ريشی، ماهی کوچکی را از رودخانه نجات داده و به اقیانوس منتقل می‌کند. ماهی به او هشدار می‌دهد که طی یک هفته، طوفانی عظیم رخ خواهد داد که تمامی حیات را نابود خواهد کرد. بنابراین مانو، کشتی عظیمی می‌سازد و ماهی مزبور در پایان طوفان، آن کشتی را به نزدیکی کوه‌های هیمالیا حمل می‌کند تا با فروکش کردن طوفان، کشتی در کنار آن پهلو بگیرد. در نتیجه مانو ريشی و دانه‌های حیات همراه او، از طوفان نجات پیدا می‌کنند تا زندگی را در زمین بگسترانند. در آنجا مانو و کشتی او به دره‌ها فرود آمده و او به آفرينش جهان پرداخت. مانو پس از نيايش ماهی و پرداختن به رياضت، روح جهان را با هدايايی از روغن، ماست و آب پنير شادمان کرد. این روایت به بیش از 3 هزار سال پیش از میلاد مسیح باز می‌گردد.


ایسلند
حماسۀ ایسلندی  آدا نیز از طوفان و سیلاب مهیبی سخن می‌گوید که نسل آدمها و جانوران را از میان برداشته است:
«… کوه‌ها با شدتى بسيار به هم می‌خورند و آسمان نيز به دو نيم می‌شود. خورشيد به خاموشى می‌گراید، و زمين به اعماق درياها فرو می‌رود. ستارگان ‏تابناك ناپديد شده و همه جا را آتش فرا گرفته و شعله‌های آن زبانه كشيده و تا اوج آسمان ‏بالا می‌رود»


آمریکا
سرخپوستان هوپی از اقوام بومی امریکای شمالی نیز، روایت خویش را از طوفان مهیب دارند. در این روایت، امواج کوه‌پیکری از سمت دریا زمین را در خود فروبرده است، قوم هوپی به ارتفاعات گریخته و جان سالم بدر بردند، در حالی که شهرهای برزگ و «ساکنان متکبرشان» از بین رفتند.


یونان باستان
در اسطوره‌های یونان، زئوس پادشاه خدایان، تصمیم می‌گیرد با طوفانی مهیب، نسل بدکار بشر را از روی زمین محو کند. پس به آئولوس فرمانروای بادها امر کرد ابرهای باران‌زا را بر فراز زمین رها سازد. سیلابی عظیم همه جا را فرا گرفت. هنگامی که پرومتئوس از این بلای آسمانی مطلع شد، فرزند خود دوکالیون را از خواب بیدار کرد و به او فرمان داد صندوقچه‌ای ساخته با انواع خوراک و پوشاک و ابزار پر کرده، همراه همسر خود در آن بنشینند تا از طوفان رهایی یابند. سپس زئوس از فراز کوه المپ بر زمین نگریست و دید همۀ جانداران و آدمیان جز دوکالیون و همسرش از بین رفته اند. پس دستور به توقف طوفان بزرگ داد.


استرالیا
بر اساس باور بومیان استرالیا، در زمانهای قدیم، قورباغه‌ای بزرگ تمامی آب موجود بر روی زمین را نوشید و در نتیجه یک دورهٔ خشکسالی بر زمین حاکم شد. تنها راه پایان خشکسالی این بود که قورباغه را وادار به خنده کرد. حیوانات از سراسر استرالیا سعی در خنداندن قورباغه کردند و نهایتاً مارماهی موفق به انجام این کار شد. قورباغه آنچنان خنده‌ای کرد که صدای آن شبیه غرش رعد بود. آب همچون سیلابی از دهان وی جاری شد که عمیق‌ترین رودخانه‌ها را پر کرد و سراسر زمین را فرا گرفت. تنها قلهٔ بلندترین کوهها بیرون از آب، مانند جزایری در دریا نمایان بودند. انسانها و حیوانات بسیاری در آب غرق شدند. پلیکان که تا آن زمان پرهای سیاه رنگی داشت، خود را با خاک سفال به رنگ سفید رنگ‌آمیزی کرد و با قایقی کوچک بین این جزایر به تردد و نجات پلیکان‌های سیاه پرداخت. از آن زمان پلیکان‌ها به یادبود آن سیلاب مهیب، سفید و سیاه مانده‌اند.


جزایر آندامان
در افسانه‌های قبایل بومی ساکن در جزایر آندامان (اقیانوس هند)، مردمان به دستوراتی که در زمان خلقت به آنها داده شد، بی اعتنا گشتند. پولوگا٬ (خدای خالق) از دیدار با آنها امتناع و سپس بدون هشدار قبلی، سیلی ویرانگر را به سوی آنها روانه کرد. تنها ۴ نفر از این سیلاب جان سالم به در بردند: دو مرد به نامهای لورولولا و پویی لولا و دو زن به نامهای کولولا و ریمالولا. وقتی این افراد به خشکی رسیدند دریافتند که دیگر آتش ندارند و تمامی موجودات زنده نیز از بین رفته‌اند. پولوگا سپس به خلق مجدد حیوانات و گیاهان پرداخت ولی دستورات دیگری نداد و همچنین آتش را به نجات یافتگان باز نگردانید.


اندونزی
در رسوم باتاک، زمین روی پشت مار بزرگی به نام ناگا پادوها قرار دارد. یک روز، مار که از سنگینی این بار بر پشتش خسته میشود، تکانی به خود می‌دهد و زمین را به داخل دریا می‌اندازد. اما باراتا گورو، با فرستادن کوهی به میان آب دخترش را از امواج آب نجات می‌دهد که تمامی نسل فعلی بشر از فرزندان او به شمار می‌روند. زمین بعدتر توسط خدا دوبارهً بر روی پشت مار قرار می‌گیرد.


عربستان
افسانه‌ی طوفان بزرگ در قران، کتاب مقدس مسلمانان، به همان صورتی که در تورات از آن یاد شده، و بدون شرح و بسط زیاد نقل شده است. در قران این طوفان برای نابودی مشرکین قوم نوح بر زمین نازل شد ویکی از فرزندان نوح نیز از قربانیان این سیل مهیب بود.


سرخپوستان آمریکا
در اسطوره‌های مایا، ایزد باران و آذرخش، چاک نام دارد، ومانند همتایش تلالوک در مکزیک مرکزى، یکى از قدیمى ترین ایزدان امریکاى میانى محسوب مى‌شود. افسانه‌ها می‌گویند پسرکى که براى چاک کار مى‌کرد، کدوى بارانِ چاک را واژگون ساخت و تقریبا تمام دنیا را آب فرا گرفت.
در روایات اقوام اینکا چنین آمده است که ویراکوچا، زمین و آسمان را آفرید و زمین را از مردمان انباشت. اما آنان در مقابل آفرینندة خود نافرمان شدند و او تصمیم به نابودی آنان گرفت. بعضی را به شکل سنگ درآورد و برخی دیگر دیگر را در سیلی گرفتار ساخت که از هر کوهی در جهان بلندتر بود. تنها کسانی که بر جای ماندند، زن و مردی بودند که در جعبه‌ای قرار داشتند و هنگامی که سیل فرو نشست، جعبه با حرکت باد، به تیوآناکو آورده شد که زیستگاه اصلی آفریدگار بود. در آن‌جا، آفریدگار، همة مردم سرزمین‌ها را ساخت، پیکرها را با خمیر شکل بخشید و جامه‌هایی را که هر ملتی باید می‌پوشید، رنگ کرد. وی به هر ملتی، زبان، سرودها، و دانه‌هایی برای کاشتن بخشید.
maya-inca


چیزهایی برای دانستن:
تاکنون 1.5میلیون گونه موجود زنده شناخته شده و هر سال حدود 15هزار گونه جدید نیز شناسایی میشود. از حدود سه و نيم ميليارد سال قبل كه اولين باكتری‌ها در کره‌ی زمین پدید آمدند تا امروز، دانشمندان حدود 17 ميليون نوع گياه و موجود جاندار را شناسايی کرده اند. تنها حدود 950 هزار گونۀ زنده حشره روی زمین وجود دارد. جای دادن یک جفت از همه این گونه‌های جانوری و گیاهی در یک کشتی، با ابعاد توصیف شده، خود معجزه‌ای بزرگتر از طوفان است.
حتی اگر ریزش باران بسیار بیشتر از چهل شبانه روز ذکر شده در تورات ادامه یافته باشد، جو زمین حاوی چنین حجمی از آب نیست تا قله کوه آرارات در آب فرو رود. برای اینکار باید 12 اقیانوس بر روی هم قرار داده شوند بگونه‌ای که آخرین اقیانوس، 24 برابر بزرگتر از اقیانوس آرام (پاسیفیک) ما باشد.
در هنگام  طوفان بزرگ فرضی، بیش از دو هزار سال از آغاز سلطنت فراعنۀ مصر و هفتصد سال از ساخت هرم بزرگ خئوپس و صدها (و به ادعایی هزاران) سال از ساخت مجسمۀ ابولهول می‌گذشته است. این آثار باستانی و تمدنهای مربوط به آنها، هرگز زیر آب نرفته و نابود  نشده‌اند.
در سراسر کرۀ زمین، در غارها، استالاکتیت‌ها و استالاگمیت‌های ظریفی در طی صدها و هزاران سال در حال تشکیل شدن بوده‌اند. هر گونه سیلاب مهیبی به منزلۀ پایان عمر این ساختارهای شکننده است. ترکیب شیمیایی آب، فشار، دما، رطوبت، جریان هوا و شرایط زمین ساختی می‌تواند بر روند شکل گیری این ساختارها تاثیر بگذارد.
اسطوره (دریونان باستان Mythos) به مانک شرح و خبر به کار می‌رفته است و بعد ها مانکِ مخالف هیستوریا  (Historia) یعنی چیزی که نمیتواند واقعا وجود داشته باشد، خیالبافی شاعرانه و ادبیات داستانی و سخن پریشان یافت. اسطوره، داستانی است در چارچوب  مجموعه‌ای از داستانهای قدیمی موروثی که زمانی به دیده‌ی گروهی ازمردم حقیقی بوده؛ داستانهایی که بر اساس مقاصد و اعمال موجودات فرا‌طبیعی، توضیح می‌دهند که چرا اینگونه است که هست و چرا امور آن‌گونه که عمل می‌کنند، رخ می‌دهند.


منابع: اینترنت، کتاب

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: