مرگ بر فراز اورست…

مسیر یال جنوب شرقی اورست که از پر رفت و آمد‌ترین مسیرهای صعود قله محسوب می‌شود، به درۀ رنگین‌کمان مشهور است. دلیل این نام‌گذاری، اجساد کوه‌نوردانی است که ملبس به لباس‌های رنگارنگ کوهنوردی، در میان برف‌های ابدی مسیر آرمیده‌اند. هر کوه‌نورد در گذر از این مسیر با این اجساد روبرو می‌شد. به مرور زمان، برخی از این اجساد به حاشیه‌ی مسیر منتقل شده‌اند و دیگر اجساد هم زیر برف‌ها مدفون گشته‌اند اما هنوز هم میتوان تعدادی از آنها را دید و افسانه‌های آنها را بازگو کرد.
یک از مشهورترین اجساد درۀ رنگین‌کمان، متعلق به کوه‌نورد آلمانی ”هانلوره اشماتز“ است. او و همراهش بسال 1979 هنگام فرود پس از فتح قله، در گذشتند. وی اولین زنی بود که در ارتفاع 8300 متری جان سپرد. هنگام بازگشت از قله، وی و همراهش تصمیم به بیواک و شب‌مانی گرفتند. اصرار شِرپای همراه آنان به ادامۀ مسیر، نتیجه‌ای نداد. جسد همنورد هانلوره ناپدید شد و هرگز پیدا نشد اما جسد کوه‌نورد آلمانی، همانگونه که به کوله‌پشتی خود تکیه زده بود، مدتهای مدید همان‌جا باقی ماند. برای سال‌ها، کوه‌نوردان در کنارۀ مسیر، جسد این زن آلمانی را مشاهده می‌کردند که با چشمانی باز به خواب ابدی فرو رفته و موهایش در بادهای ابدی اورست رقصان است.
پنج سال پس از مرگ وی، دو شرپا تلاش کردند تا پیکر او را پایین آورند اما هردو سقوط کرده و کشته شدند. سرانجام بادهای باستانی اورست، جسد این زن را با خود بردند و به دره‌های سرد هیمالیا سپردند.
1_resize

بسیاری داستان کوه‌نورد انگلیسی ”جورج مالوری“ و هم‌نوردش ”اندرو اِروین“ در تلاش برای نخستین صعود قلۀ اورست در سال 1924 میلادی را، شنیده‌اند. این دو کوه‌نورد بر فراز هیمالیا جان باختند. در سال 1999 جسد مالوری کشف شد اما جسد اروین هیچگاه یافت نشد. مشخص نیست آیا این دو، قله را فتح کرده و در راه بازگشت جان سپرده‌اند یا در حال تلاش برای فتح قله سقوط کرده‌اند. تصویر زیر، پیکر جرج مالوری را نشان می دهد.
2b

اما کمتر کسی داستان کوه‌نورد انگلیسی دیگر، ”موریس ویلسون“، را شنیده است که خواست در اقدامی جنون‌آمیز، به تنهایی اورست را صعود کند. وی ده سال پس از مرگ مالوری و اروین، و پس از شکست تلاش یک گروه عظیم انگلیسی در صعود قله اورست، معتقد بود که می‌تواند به تنهایی از پس این کوه سرکش برآید.
ویلسون که از مجروحان جنگ جهانی اول بود، اعتقاد داشت با نماز و روزه میتوان بر مشکلات زندگی غلبه کرد. پس از یک دوره‌ی 35 روزۀ نماز و عبادت، وی تصمیم گرفت برای صعود قله از یک هواپیما کمک بگیرد. وی قصد داشت هواپیما را در نزدیکی قله به کوه بکوبد و باقی راه را پیاده طی کند، بدون کمترین تجربه‌ای در کوه‌نوردی و یا خلبانی! وی هواپیمای ملخی کوچکی خرید تا پرواز یاد بگیرد، با آن سقوط کرد و توسط نیروی هوایی بریتانیا از پروازکردن منع شد، ولی به پروازهایش ادامه داد. سرانجام در سال 1933 پس از دوهفته خود را به تبت رساند. در آنجا سه شرپا که در صعودهای قبلی کوه‌نوردان بریتانیایی شرکت داشتند را، قانع به همراهی با خود کرد. در صعود نخست، هوای نامناسب آنها را مغلوب کرد. در صعود بعدی، تا ارتفاع هفت هزار متری پیش رفت اما در مواجهه با یک دیوارۀ یخی عظیم، باز هم مجبور به بازگشت شد. شرپای همراه او از وی خواست که به پایین بازگردد و صعود را نیمه‌تمام بگذارد اما او با تصمیمی نیمی حماسی و نیمی ابلهانه، بر قصد خود به صعود پافشاری کرد. چند روز بعد او در چادر خود از سرما یخ زد و درگذشت.
2_resize

در سال 2011، وزیر سابق امور خارجۀ نپال، ”شیلندرا کومار اوپادیای“، تصمیم گرفت تا با صعود به قلۀ اورست، عنوان مسن‌ترین فاتح اورست را از آنِ خویش سازد. او در آن زمان 82 سال داشت. اما وی در کمپ یکم دچار بیماری شد و پس از بازگردانده شدن به کمپ اصلی، در‌گذشت. پیکر وی با هلیکوپتر به کاتماندو منتقل شد. رکورد آن زمان متعلق به یک مرد نپالی 76 ساله بود.
اما این رکورد در سال 2013 توسط کوه‌نورد ژاپنی 80 ساله، ”یوشیرو میورا“، شکسته شد. او مسن‌ترین انسانی است که بر فراز اورست ایستاده است. میورا پیش از آن نیز دو بار موفق به صعود این قله شده بود. میورا تا زمان ثبت این رکورد، چهار بار عمل قلب انجام داده بود و حتی در جریان اسکی، لگن خاصره‌اش شکسته بود.
3_resize

حتی بسیاری از مردم عادی نیز از خطرات کوه‌نوردی با خبرند: کمبود اکسیژن، سقوط، وزش بادهای وحشی، و یخچال‌های عظیم، برخی از این خطرات بالقوه هستند. آبشار یخی خومبو، که بر فراز کمپ اصلی اورست و در مسیر رسیدن به کمپ نخست قرار دارد، یکی از گذرگاه‌های خطرناکی است که سالانه ده‌ها شرپا و کوه‌نورد مجبور به عبور از آن هستند.
گرچه یخچال خومبو با حرکت سریع و شکافهای یخی مهیب خود، آمادۀ بلعیدن کوهنوردان است، اما خطر واقعی در این گذرگاه،  برج‌های یخی بزرگی هستند که در کمین کوهنوردان نشسته‌اند. این بلوک‌های یخی که به زحمت در جای خود بند شده‌اند، هر آن می‌توانند بر مسیر فرو ریزند. کوه‌نورد بخت‌ برگشته‌ای که در معرض ریزش ناگهانی این برج‌های یخی قرار گیرد، بختی برای زنده ماندن ندارد: زیر خروارها یخ و برف مدفون خواهد شد. معمولا اجساد چنین کوه‌نوردانی، یافته نمی‌شوند مگر حرکت یخچال‌ها، آنها را به کمپ اصلی منتقل کند تا در بهار سال آینده، از زیر برف‌ها پدیدار شوند.
یکی از این کوه‌نوردان نگون‌بخت، ”بلیر گریفیث“، فیلمبردار یک شبکه‌ی تلویزیونی کانادایی بود که از برنامۀ گروه کانادایی بر فراز اورست در سال 1982 مستندی تهیه می‌کرد. وی و اعضای دیگر گروه در حال گذر از شکافی یخی بودند که یک برج یخی عظیم، به حرکت در آمد و گریفیث را میان دو قطعه بزرگ یخ، له کرد. باقیمانده جسد او پس از تلاش‌های فراوان بیرون کشیده شد و بر فراز کوهستان، سوزانده شد.
4_resize

اگرچه انتقال اجساد از فراز کوهستان به کمپ‌های پایین‌تر، عملی بسیار مخاطره‌آمیز است، اما در مواردی این کار انجام شده است. هنگامی که کوه‌نورد کانادایی-نپالی، خانم ”شریعه شاه کلورفین“ در نزدیکی قله درگذشت، گروهی از شرپاها مسئولیت انتقال جسد او به پایین را به عهده گرفتند. در واقع هنگام صعود، در فرمی رسمی از کوه‌نوردان پرسیده می‌شود آیا در صورت مرگ، جسد آنها در کوهستان رها شود یا با صرف هزینه‌ای هنگفت، به پایین منتقل گردد.
کوه‌نوردانی که اجساد را به پایین منتقل می‌کنند، وظیفۀ دشوار و وحشتناکی بر دوش دارند. آنها باید جسد را در برانکاردی جاسازی کرده، آن را با دقت و ظرافت از سطح یخ‌زده و مسیرهای دشوار کوهستانی، قدم به قدم پایین بیاورند، آنها باید برای گذشتن از شکاف یخی، جسد را بلند کرده و حمل کنند. هر حرکت نابهنگام یا کمترین لغزشی در ارتفاع بالا، می‌تواند منجر به سقوط همگی اعضای تیم انتقال شود. بهر حال، جسد خانم شریعه در یکی از دشوار ترین عملیات بازیابی اجساد، از ارتفاع 8000 متری بر فراز اورست، با موفقیت به پایین منتقل شد.
5_resize

یگانه رویای ”مارکو سیفردی“ این بود که از فراز قلۀ اورست با ”اسنو‌بورد“ فرود آید. به سال 2001 میلادی و در سن 22 سالگی، او برای جامه‌ی عمل پوشاندن به آرزوی خود، به قلۀ اورست صعود کرد. او تصمیم داشت از دهلیز هورن‌بین تا  کمپ اصلی را با اسنوبورد فرود آید؛ اما  آن سال برف کمی باریده بود وعملا این‌کار را غیر ممکن کرده بود. مارکو در عوض از یال شمالی اورست با اسنو‌بورد فرود آمد، و گرچه فرودش با خرابی اسنو‌بورد همراه بود، ولی موفق شد نخستین کسی باشد که از این جبهه‌ی اورست با اسنو‌بورد فرود می‌آید.
اما مارکو به رویایش پایبند بود. او سال بعد دوباره به اورست بازگشت تا فرود از دهلیز هورن‌بین را تکمیل کند. او و شرپای همراهش دیرگاه به قله رسیدند و گرچه شرپای همراه مارکو، به وی اصرار کرد که از برنامه‌اش منصرف شود، ولی او تصمیم گرفت به تنهایی از دهلیز فرود آید. مارکو حتی رادیویی هم برای برقراری ارتباط همراه نداشت. زمان گذشت، اما شرپاهایی که در پای دهلیز منتظر مارکو بودند، اثری از وی ندیدند. آنها به جستجوی وی پرداختند اما مارکو ناپدید شده بود. بعدها، اسنو‌بورد مارکو و ردی از حرکت وی یافت شد. مارکو در مسیر فرود، سقوط کرده و کشته شده بود بدون اینکه حتی بتواند با بیسیم طلب کمک کند. تا کنون هنوز جسد وی پیدا نشده است.
6_resize

از آنجا که گویی صعود اورست به تنهایی کاری مشکل نیست، برخی کوه‌نوردان ماجراجو تصمیم می‌گیرند با عملیاتی مخاطره‌آمیز، این صعود را دشوارتر هم سازند. این‌چنین بود که به سال 2006 میلادی، اسکی باز سوئدی ”توماس اولسُن“ و دوستش، تصمیم گرفتند از یال رخ شمالی اورست با اسکی به پایین فرود آیند، یکی از دشوارترین کارها در یکی از دشوارترین مسیرهای بلندترین قله‌ی جهان!
زمانی که اولسن و هم‌نوردش به قله رسیدند، بسیار خسته‌تر از آن بودند که بتوانند با اسکی از قله فرود آیند. اما آنها تصمیمشان را گرفته بودند. با خستگی تمام، از دهلیز نورتُن با شیب شصت درجه، شروع به فرود آمدن کردند. اما در میانه‌ی راه یکی از اسکی‌های اولسُن شکست. آنها سعی کردند آن‌را با چسب نواری تعمیر کنند اما در میانه راه به یک پرتگاه یخی رسیدند. پس تصمیم به فرود با طناب از صخره‌های یخ‌زده گرفتند. زمانی که اولسن در حال فرود بود، تکیه‌گاه برفی طناب آنها در هم شکست و اولسن در سقوطی سهمناک، به کام مرگ فرو رفت. دوست وی اما، به تنهایی مسیر را ادامه داد و توانست خودش را به پایین برساند. چندی بعد شرپاها جسد اولسن را در ارتفاع 6700 متری یافتند.
7_resize

یکی از مشهورترین اجساد یال شمال شرقی اورست، معروف به ”سبز چکمه“، متعلق به کوه‌نورد هندی ”سوانگ پالجور“ است. این جسد در ارتفاع هشت هزار متری و در دهانۀ غار کوچکی قرار گرفته، گویا سوانگ در آخرین تلاش‌هایش در حال پناه بردن به این غار بوده است.
در سال 1996 که یکی از سال‌های شوم اورست محسوب می‌شود، یک گروه شش نفره از هند به قصد اورست صعود خویش را آغاز کردند. اما آنها قبل از قله با کولاک شدیدی روبرو شدند که پیش از آن در یال جنوب شرقی، تعدادی از کوه‌نوردان را از پای در آورده بود. سه تن از کوه‌نوردان هندی از صعود منصرف شدند اما پالجور ودو نفر دیگر، مسیر خود را به سمت قله ادامه دادند. آخرین تماس آنها، حکایت از فتح قله داشت… و از آن پس ناپدید شدند.
یک گروه ژاپنی که در همان روز قصد صعود به قله داشتند، از ناپدید شدن سه کوه‌نورد هندی آگاه شدند و در صدد جستجوی آنها بر‌آمدند اما هوای بسیار بد، آنها را متوقف کرد. از آنجا که سوانگ پالجور پوتین‌هایی سبز رنگ به پا داشت، تصور می‌شود جسد واقع در این غار، متعلق به اوست. در سال 2006، کوه‌نورد بریتانیایی ”دیوید شارپ“ از هوای بد به داخل این غار پناه برد. کوه‌نوردان زیادی از کنار وی گذشتند ولی از آنجا که می‌پنداشتند او همان ”سبز چکمه“ است، به او کمک نکردند. شارپ تا رسیدن کمک، در همین غار در گذشت. در سال 2007 کوهنورد بریتانیایی دیگر، ”یان وودال“، به داخل غار رفت تا جسد پالجور را بیرون کشیده و دفن کند، اما نتوانست پیکر او را از درون یخ‌ها بیرون بکشد.
8_resize

در سال 1996، ”فرانسیس آرسنتیف“ نخستین زن آمریکایی نام گرفت که اورست را بدون کپسول اکسیژن صعود کرده است. او و همسرش سرگئی، دو بار پیاپی برای صعود قله تلاش کردند اما موفق نشدند. سرانجام تلاش سوم آنها نتیجه داد، اما  گذران سه شب پیاپی در منطقۀ مرگ (ارتفاع بالای 8000 متر) آنها را از پای در آورده و خسته کرده بود. آنها قله را دیر هنگام صعود کردند اما در مسیر بازگشت از هم جدا شدند. هنگامی که سرگئی به کمپ اصلی رسید، دریافت همسرش هنوز بازنگشته. او بلافاصله با اکسیژن و دارو، به جستجوی همسرش برآمد.
صبح روز بعد، یک گروه اُزبک در راه بازگشت از قله، فرانسیس را نیمه‌جان و سرمازده یافتند و سعی کردند او را باخود به پایین حمل کنند. اما خستگی ودشواری مسیر مانع آنها شد. آنها در راه سرگئی را دیدند که به دنبال همسرش به بالا باز می‌گشت. این اخرین باری بود که کسی سرگئی را زنده می‌دید.
صبح روز بعد گروهی از کوهنوردان فرانسیس را یافتند که بگونه‌ای معجزه‌آسا، اما بسختی، هنوز زنده بود. آنها تبر یخ و طناب‌های سرگئی را نیز یافتند اما از خود او اثری نبود. کوه‌نوردان از صعود خود منصرف شده و در کنار فرانسیس ماندند تا شاید بتوانند به او کمک کنند. اما کاری از دست کسی بر نمیآمد. فرانسیس نیز در صبح‌گاهان در گذشت. جسد وی سال‌ها در مسیر، تبدیل به نشانه‌ای برای کوه‌نوردان دیگر شده بود که در راه صعود، از کنار آن می‌گذشتند. یک سال بعد نیز جسد سرگئی در پایین‌دست کشف شد: او در تلاش برای نجات همسرش سقوط کرده و کشته شده بود.
یکی از کوه‌نوردان، یان وودال، در سال 2007 تلاش کرد تا جسد فرانسیس را به پایین منتقل کند. او موفق شد جسد این زن را از مسیر عبور کوه‌نوردان دور کرده و کمی پایین‌تر بیاورد.
9_resize

یکی از مشکلات اساسی اورست، بجای ماندن انبوه زباله‌های گروه‌های کوه‌نوردی بوده و هست. کپسول‌های اکسیژن خالی، ظروف غذا و حتی اجساد بجای مانده، به مشکلی اساسی در این منطقه تبدیل شده بودند. در اواسط دهه‌ی بیست میلادی، گروه‌هایی داوطلب از کوه‌نوردان تشکیل شد تا به جمع‌آوری و انتقال اجساد وزباله‌ها بپردازند. اما در سال 2010 بود که تلاشی جدی و خطرناک برای پاک‌سازی ارتفاعات بالای 8000 متر اورست، توسط کمپینی متشکل از شرپاهای محلی و به رهبری ”شِرپا نامگیال“ صورت گرفت.
این کمپین حدود دو تن زباله و اجساد دو کوهنورد را از ارتفاع بالای 8000 متر جمع‌آوری و به پایین منتقل کرد. تنها جسد ”راب هال“ که در فاجعه معروف سال 1996 جان سپرده بود، به درخواست همسرش در همان ارتفاع بجای گذاشته شد.
شرپا نامگیال میان شرپاها و کوه‌نوردان یک اسطوره محسوب می‌شود. او گروه‌های زیادی از شرپاها را آموزش داد، کوه‌نوردان زیادی را راهنمایی کرد و از هیچ کمکی به دیگران دریغ نمی‌کرد. وی رکورد خارق‌العادۀ ده صعود به اورست را داشت اما دهمین صعود وی در سال 2013، آخرین صعود وی نیز بود. او در ارتفاع 8300 متری از پا افتاد، و در حالی که با دست به سینه‌اش اشاره می‌کرد، در گذشت.
10_resize

Advertisements

6 پاسخ به “مرگ بر فراز اورست…

  1. بازتاب: مرگ بر فراز اورست | سرگرمی

  2. بازتاب: مرگ بر فراز اورست | سایت ورزشی

  3. احسان 05/05/2014 در 7:27 ب.ظ.

    خیلی خوب بود متشکر از اطلاعات خوبتون

    دوست داشتن

  4. اکبر 05/05/2014 در 6:16 ب.ظ.

    عجیب بود جالب بود ممنونم

    دوست داشتن

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: